Czy do umowy zlecenia mogą być potrzebne badania lekarskie?

Nie oznacza to jednak, że może wykonywać każde zadanie bez wcześniejszej oceny stanu zdrowia. Znaczenie ma rodzaj pracy oraz związane z nią zagrożenia.

Kiedy zleceniobiorca może pracować bez badań?

Badania zazwyczaj nie są potrzebne, gdy zlecenie obejmuje czynności o niewielkim ryzyku, wykonywane samodzielnie i bez kontaktu z niebezpiecznymi urządzeniami. Może to dotyczyć na przykład przygotowywania tekstów, obsługi profili internetowych czy prostych prac administracyjnych.

Zleceniodawca powinien jednak każdorazowo ocenić warunki wykonywania zadań. Sama nazwa umowy nie rozstrzyga o obowiązku przeprowadzenia badań. Liczy się rzeczywisty charakter pracy, miejsce jej wykonywania oraz możliwość wystąpienia zagrożenia dla zleceniobiorcy lub innych osób.

W jakich sytuacjach badania mogą być wymagane?

Badania warto zlecić, gdy wykonywane czynności wymagają odpowiedniej sprawności fizycznej, wzroku, słuchu albo koordynacji. W praktyce dotyczy to między innymi:

• pracy na wysokości,

• obsługi maszyn i urządzeń technicznych,

• prowadzenia pojazdów,

• pracy w hałasie, zapyleniu lub kontakcie z chemikaliami,

• ręcznego przenoszenia ciężkich przedmiotów,

• pracy w nocy,

• wykonywania zadań w warunkach niebezpiecznych.

Przykładem może być osoba zatrudniona na zlecenie do pomocy w magazynie. Jeżeli jej zadania ograniczają się do pakowania lekkich przesyłek, ryzyko jest inne niż w przypadku obsługi wózka, pracy na podestach czy przenoszenia ciężkich ładunków. Im większe zagrożenie związane z czynnościami, tym silniejsze uzasadnienie dla skierowania zleceniobiorcy na badania.

Potwierdzenie zdolności do wykonywania zadań chroni obie strony. Zleceniodawca ogranicza ryzyko dopuszczenia do niebezpiecznej pracy osoby, której stan zdrowia na to nie pozwala, natomiast zleceniobiorca otrzymuje ocenę uwzględniającą faktyczne obciążenia. Jeżeli rodzaj obowiązków uzasadnia ocenę stanu zdrowia, warto zgłosić się do placówki zajmującej się medycyną pracy. Wstępne badania lekarskie do pracy pozwalają sprawdzić, czy dana osoba może bezpiecznie wykonywać zadania w określonych warunkach.

Czy zleceniodawca może wymagać orzeczenia?

Tak. Zleceniodawca odpowiada za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków osobom wykonującym pracę w zakładzie lub w miejscu przez niego wyznaczonym. Jeśli ocena ryzyka wskazuje, że do bezpiecznego realizowania zlecenia potrzebna jest odpowiednia kondycja zdrowotna, może uzależnić rozpoczęcie współpracy od przedstawienia orzeczenia. Zasady najlepiej określić przed rozpoczęciem współpracy, aby zleceniobiorca wiedział, jakie dokumenty ma dostarczyć i kto pokryje związane z nimi wydatki.

Kto płaci za badania przy umowie zlecenia?

W przypadku pracowników koszt badań profilaktycznych ponosi pracodawca. Przy umowie zlecenia przepisy nie wprowadzają takiej samej ogólnej zasady. Sposób finansowania badań można więc ustalić w umowie. Koszt może pokryć zleceniodawca albo zleceniobiorca – zależnie od przyjętych warunków współpracy.

Aby uniknąć sporu, w umowie warto wskazać:

• czy badanie jest warunkiem dopuszczenia do wykonywania zadań,

• kto wystawia dokument opisujący warunki pracy,

• kto wybiera placówkę,

• kto opłaca wizytę i ewentualne konsultacje,

• jak długo orzeczenie będzie uznawane.

Jeżeli badania są wymagane ze względu na zagrożenia występujące w zakładzie, ich organizację dobrze ustalić z osobą odpowiedzialną za BHP.

Czy wcześniejsze orzeczenie wystarczy?

Orzeczenie uzyskane do innej pracy nie zawsze będzie odpowiednie. Lekarz ocenia zdolność do wykonywania określonych czynności w opisanych warunkach. Dokument wydany dla pracy biurowej nie potwierdza więc automatycznie możliwości obsługi maszyny, pracy na wysokości albo wykonywania ciężkich prac fizycznych. Przed wizytą zleceniodawca powinien przygotować dokładne informacje o zadaniach, miejscu ich realizacji i występujących czynnikach ryzyka. Na tej podstawie lekarz dobiera zakres badań. Mogą one obejmować nie tylko badanie ogólne, lecz także ocenę wzroku, słuchu, układu oddechowego czy koordynacji ruchowej.

Gdzie wykonać badania potrzebne do zlecenia?

Badania wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadza przychodnia MEDAN w Jarocinie. Przed umówieniem wizyty należy ustalić ze zleceniodawcą zakres obowiązków oraz przygotować opis występujących zagrożeń. Dzięki temu lekarz może odnieść ocenę do rzeczywistej pracy, a nie jedynie do ogólnej nazwy stanowiska lub rodzaju zawartej umowy.